“ หน่วยพัฒนาสันติกับภารกิจหมู่บ้านเสริมสร้างสันติสุขในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ”


     จากปัญหาการก่อความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ตั้งแต่ปี ๒๕๔๗ จนถึงในขณะนี้ก็ยังไม่คลี่คลาย ถึงแม้จะมีสถิติการเกิดเหตุลดลง แต่ความรุนแรงของสถานการณ์ในความรู้สึกของประชาชนโดยทั่วไปก็ยังคงอยู่ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค ๔ ส่วนหน้า กองบัญชาการผสมพลเรือน ตำรวจ ทหาร และศูนย์ปฏิบัติการสำนักงานตำรวจแห่งชาติส่วนหน้า ได้ผนึกกำลังกันเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวให้สำเร็จลุล่วง

     ตั้งแต่ ห้วงเดือนกรกฎาคม ถึงเดือนกันยายน ๒๕๕๐ กองบัญชาการผสมพลเรือน ตำรวจ ทหาร ได้เปิดแผนยุทธการปิดล้อมตรวจค้นและจับกุมแกนนำแนวร่วม และผู้ต้องสงสัยก่อความไม่สงบในหมู่บ้านสีแดง นำออกนอกพื้นที่ เพื่อเข้าร่วมโครงการอบรมปรับความคิดความเชื่อจำนวนมาก ที่ผ่านมาแม้จะทำให้เกิดผลดีในด้านยุทธการและยุติการก่อเหตุร้ายรายวัน แต่ก็เกิดปัญหาด้านต่างๆ ตามมา เช่น ทำให้เกิดความเคลือบแคลงสงสัย และความทุกข์กังวลของครอบครัว ญาติที่อยู่ทางบ้าน และความเดือดร้อนเรื่องการประกอบอาชีพ การหารายได้เลี้ยงครอบครัว จากปัญหาเหล่านี้จึงจำเป็นที่จะต้องเข้าไปดูแลครอบครัวของ ผู้ถูกควบคุมตัว บรรเทาความเดือดร้อน และในห้วงระยะเวลาที่แกนนำ แนวร่วมอยู่นอกพื้นที่ จะต้องเร่งเข้าไปสร้างความเข้าใจ ลดอิทธิพลของแกนนำ แนวร่วม เพื่อแก้ปัญหาการก่อความไม่สงบอย่างยั่งยืน

    จากปัญหาดังกล่าวจึงได้มีการจัดโครงการหมู่บ้านเสริมสร้างสันติสุข เพื่อสร้างความเข็มแข็งของชุมชน มีการบูรณาการงานแก้ปัญหาการก่อความไม่สงบและหน่วยงานพัฒนาลงไปดำเนินการในหมู่บ้าน ภายใต้ชื่อ “ หน่วยพัฒนาสันติ ” ซึ่งประกอบด้วย ทหาร ตำรวจ อาสาสมัคร และประชาชน เป็นเครื่องมือหลักในการดำเนินการ ให้เข้าไปปฏิบัติงานอยู่ในหมู่บ้านต่อเนื่องอย่างน้อย ๒ ปี ภายใต้การสนับสนุนของนายอำเภอ และ ผู้บังคับหน่วยเฉพาะกิจหมายเลข ๒ ตัว โดยมีการกำหนดแผนงานหลักๆ ไว้ ดังนี้

        ๑. แผนงานสลายโครงสร้างขบวนการก่อความไม่สงบ และการสร้างความเข้าใจช่วยเหลือเยียวยาครอบครัวผู้ที่ได้รับผลกระทบ มีการจัดทำโครงการต่างๆ ดังนี้
            ๑.๑ โครงการอบรมปรับความคิดความเชื่อแกนนำ แนวร่วมในหมู่บ้าน โดยการเชิญบุคคลที่เป็นแกนนำ และแนวร่วมในหมู่บ้าน เข้ารับการอบรมปรับความคิดความเชื่อตามโครงการประชาร่วมใจทำความดีเพื่อแผ่นดินของโรงเรียนเสริมสร้างสันติสุข กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค ๔ ส่วนหน้า เป็นเวลา ๒๐ วัน ผลลัพธ์ที่ต้องการเพื่อให้แกนนำ แนวร่วมในหมู่บ้าน มีความเข้าใจหลักคำสอนของศาสนาที่ถูกต้อง เข้าใจนโยบายและแนวทางการแก้ปัญหาของภาครัฐ เลิกล้มความคิดในการแบ่งแยกดินแดน
            ๑.๒ โครงการติดตามพฤติกรรมผู้ผ่านการอบรมปรับความคิดความเชื่อ ซึ่งเมื่อแกนนำ แนวร่วมผ่านการอบรมจากโครงการประชาร่วมใจทำความดีเพื่อแผ่นดิน และกลับมาภูมิลำเนาของตนเองแล้ว ต่อไปจะเป็นหน้าที่ของหน่วยพัฒนาสันติจะต้องคอยติดตามพฤติกรรม เดินทางไปพบปะเยี่ยมเยียนถึงบ้าน โดยการจัดหาสิ่งของอุปโภคบริโภค ไปมอบเพื่อช่วยเหลือครอบครัว เชิญมาพบปะสร้างความเข้าใจ พัฒนาสัมพันธ์ ให้ความรู้ใหม่ๆ เพื่อให้ผู้ผ่านการอบรมดังกล่าวปรับความคิดความเชื่อ ยุติพฤติกรรมที่เป็นภัยต่อความมั่นคง กลับตัวกลับใจเป็นคนดี ทำมาหากินอย่างสุจริต
            ๑.๓ โครงการเยี่ยมพบปะสร้างความเข้าใจ ช่วยเหลือและเยียวยาครอบครัวผู้ได้รับผลกระทบ การดำเนินการนี้เพื่อให้หน่วยพัฒนาสันติเดินทางไปเยี่ยมครอบครัวของผู้ถูกเชิญเข้าร่วมโครงการ ปรับความคิดความเชื่อ ชี้แจงการดำเนินงาน สถานที่ ห้วงเวลา เพื่อให้ครอบครัวคลายความวิตกกังกล และไม่เดือดร้อนในระหว่างที่หัวหน้าครอบครัวเดินทางไปร่วมโครงการฯ
๑.๔ โครงการนำครอบครัวเดินทางไปเยี่ยมผู้เข้าร่วมโครงการ การดำเนินงานนี้คือให้หน่วยพัฒนาสันตินำครอบครัวของผู้เข้าร่วมโครงการ กำหนดครอบครัวละ ๓ คน เดินทางไปเยี่ยมและพักร่วมกับผู้เข้าร่วมโครงการ ณ โรงเรียนเสริมสร้างสันติสุข กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค ๔ ส่วนหน้า จำนวน ๒ วัน ๑ คืน เพื่อให้ครอบครัวคลายความวิตกกังวล และเห็นด้วยกับแนวทางการแก้ปัญหาอย่างสันติวิธีของภาครัฐ

        ๒. แผนงานสถาปนาอำนาจรัฐให้เข้มแข็ง มีการจัดทำโครงการต่างๆ ดังนี้
            ๒.๑ โครงการสร้างและซ่อมที่ทำการหน่วยพัฒนาสันติ เพื่อเป็นที่ทำการของหน่วยพัฒนาสันติ ให้มีความน่าอยู่ สามารถเป็นศูนย์รวมของหมู่บ้าน เป็นสถานที่จัดประชุมและเป็นที่พึ่งของประชาชนได้
            ๒.๒ โครงการฝึกทบทวนชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน เพื่อพิจารณา กลั่นกรองประชาชนมาเป็นชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน จัดฝึกอบรมเป็นเวลา ๑๐ วัน ๙ คืน ส่งเสริมให้ปฏิบัติงานรักษาความปลอดภัยในหมู่บ้าน สามารถรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน แทนทหาร ตำรวจ ได้
            ๒.๓ โครงการเสริมสร้างความเข้าใจและสัมมนาคณะกรรมการหมู่บ้านและเจ้าหน้าที่รัฐ โดยการเชิญชวนกรรมการหมู่บ้านเข้าร่วมโครงการ บรรยายให้ความรู้ สัมมนาระดมความคิดการพัฒนา จัดตั้งกรรมการหมู่บ้านที่เข้มแข็ง เพื่อให้สามารถแก้ปัญหาและพัฒนาหมู่บ้านให้เป็นหมู่บ้านที่เข้มแข็ง

        ๓. แผนงานแย่งชิงและจัดตั้งมวลชนฝ่ายรัฐ มีการจัดทำโครงการต่างๆ ดังนี้
            ๓.๑ โครงการปฏิบัติการจิตวิทยา และช่วยเหลือประชาชนของหน่วยพัฒนาสันติ การดำเนินการคือ หน่วยพัฒนาสันติจะต้องออกพบปะเยี่ยมเยียน สร้างความเข้าใจ พัฒนาความสัมพันธ์อันดีกับประชาชนตามสถานที่ต่างๆ เช่น ร้านน้ำชา โรงเรียน หรือมัสยิดในหมู่บ้าน เข้าร่วมและสนับสนุนกิจกรรมของประชาชนในหมู่บ้าน มอบสิ่งของอุปโภคบริโภคแก่ครอบครัวที่ยากจน ให้การสนับสนุนกิจกรรมของเยาวชนและอื่นๆ เพื่อให้ประชาชนในหมู่บ้านรัก ให้ความไว้วางใจ เปิดใจให้ความร่วมมือและสามารถเห็นหน่วยพัฒนาสันติเป็นที่พึ่งได้

            ๓.๒ โครงการอบรมปลูกฝังอุดมการณ์และเปิดโลกทัศน์เยาวชน โดยการนำเยาวชนในหมู่บ้านเป้าหมายเข้าร่วมโครงการ อบรมให้ความรู้ในเรื่องหลักคำสอนทางศาสนาที่ถูกต้อง การอยู่ร่วมกันในความแตกต่างทางศาสนา วัฒนธรรมประเพณี ภัยของการก่อความไม่สงบและยาเสพติด ส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาการมีงานทำ กิจกรรมการปลูกฝังความเป็นไทย กิจกรรมกีฬา การทัศนศึกษาดูงานในพื้นที่จังหวัดสงขลา ตรัง กระบี่และภูเก็ต เป็นต้น และสิ่งที่สำคัญคือการสร้างความเข้าใจต่อประชาชนในการที่ทหารและตำรวจ รวมทั้งหน่วยงานของภาครัฐ เข้ามาช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อไม่ให้ประชาชนตกเป็นเครื่องมือของขบวนการและกลุ่มก่อความไม่สงบ ไม่ข้องเกี่ยวกับยาเสพติด มีทัศนคติที่ดีต่อเจ้าหน้าที่ของภาครัฐ
            ๓.๓ โครงการชุดแพทย์และทันตกรรมเคลื่อนที่ โดยกองบัญชาการผสมพลเรือน ตำรวจทหาร ได้จัดส่งชุดแพทย์และทันตกรรมเคลื่อนที่จากหน่วยเฉพาะกิจกรมแพทย์ทหารบกส่วนหน้า ลงพื้นที่ไปให้บริการทางการแพทย์และทันตกรรมแก่ประชาชนในหมู่บ้าน สนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยพัฒนาสันติ เพื่อให้ประชาชนในหมู่บ้านรักเชื่อมั่น ศรัทธาและไว้วางใจ
            ๓.๔ โครงการแก้ปัญหายาเสพติดในหมู่บ้าน ดำเนินการโดยหน่วยพัฒนาสันติ รณรงค์ ประชาสัมพันธ์ให้เยาวชน ผู้ปกครอง เห็นพิษภัยของยาเสพติด เชิญชวนผู้เสพเข้ารับการบำบัดรักษาตามโครงการของหน่วยงานภาครัฐ จัดแข่งขันกีฬาต่อต้านยาเสพติด จัดตั้งทีมฟุตบอลหมู่บ้าน และเข้าร่วมแข่งขันฟุตบอลในรายการ “ หมู่บ้านเสริมสร้างสันติสุข คัพ ” เพื่อต้องการให้เยาวชนในหมู่บ้านถอยห่างและไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด สร้างความเข้าใจ ความสัมพันธ์อันดีระหว่างหมู่บ้านได้ดียิ่งขึ้น
            ๓.๕ โครงการอำเภอเคลื่อนที่ (คลินิกมหาดไทย) ดำเนินการโดยนายอำเภอนำหัวหน้าส่วนราชการของอำเภอ ออกให้บริการ ให้ความรู้กับประชาชนในหมู่บ้าน เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่มีความรู้ สร้างความเข้าใจ และมีทัศนคติที่ดีต่อเจ้าหน้าที่รัฐ
            ๓.๖ โครงการดำเนินงานด้านจิตวิทยาต่อศูนย์ตาดีกาประจำหมู่บ้าน โดยหน่วยพัฒนาสันติร่วมกับหน่วยเฉพาะกิจหมายเลข ๒ ตัว เดินทางเข้าไปเยี่ยมเยียนพบปะ ทำความรู้จักกับผู้บริหาร ครู และนักเรียนในโรงเรียนตาดีกาประจำหมู่บ้าน จัดกิจกรรมพัฒนาสัมพันธ์ จัดให้มีเสาธงและร้องเพลงชาติ ช่วยสอนนักเรียน จัดหาอุปกรณ์การเรียนมามอบให้กับโรงเรียน เพื่อให้ครูและนักเรียนมีทัศนคติที่ดีต่อเจ้าหน้าที่ ป้องกันขบวนการก่อความไม่สงบส่งคนเข้ามาแอบแฝงบ่มเพาะความคิดที่ไม่ถูกต้อง

        ๔. แผนงานพัฒนาและแก้ปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน มีการจัดทำโครงการต่างๆ ดังนี้
            ๔.๑ โครงการจัดเวทีประชาคมหมู่บ้าน โดยการจัดประชุมประชาชน จัดเลี้ยงอาหาร พัฒนาสัมพันธ์กับผู้เข้าร่วมกิจกรรม เพื่อรับทราบปัญหาความเดือดร้อนและความต้องการของประชาชนในหมู่บ้านอย่างแท้จริง สามารถแก้ปัญหาได้อย่างถูกต้องและตรงจุด
            ๔.๒ โครงการอบรมให้ความรู้และจัดตั้งแกนนำเศรษฐกิจพอเพียง โดยหน่วยพัฒนาสันติร่วมกับหน่วยเฉพาะกิจหมายเลข ๒ ตัว สำรวจหาประชาชนที่สนใจทำการเกษตร เข้ารับการฝึกอบรมและศึกษาดูงานที่ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค ๔ ส่วนหน้า จัดหาวัสดุทำบ่อปลา พันธุ์ปลา พันธุ์ผักให้ประชาชนกลับไปทำที่หมู่บ้าน สามารถเป็นแกนนำและเป็นตัวอย่างให้กับคนอื่นๆ ได้หันมาสนใจและเศรษฐกิจพอเพียงในหมู่บ้าน
            ๔.๓ โครงการพัฒนาและแก้ปัญหาตามความต้องการของประชาชนในหมู่บ้าน โดยการจัดหางบประมาณสำหรับการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนให้มีคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

        ๕. และแผนงานการอำนวยการและขับเคลื่อนงาน เป็นแผนงานหลักของการดำเนินงานทั้งหมด จัดการอบรมและพัฒนาศักยภาพกำลังพลของหน่วยพัฒนาสันติ โดยการจัดสัมมนาระดมความคิดหาแนวทางเพื่อแก้ปัญหาการก่อความไม่สงบและพัฒนาหมู่บ้านจัดตั้ง ให้กำลังพลให้มีความรู้และเข้าใจในแนวทางเดียวกันก่อนออกปฏิบัติงานในหมู่บ้าน สามารถปฏิบัติงานในหมู่บ้านได้เป็นอย่างดี มีการจัดตั้งคณะทำงานประเมินผล ติดตามความคืบหน้า ปัญหาและอุปสรรคของการดำเนินงาน เพื่อให้การดำเนินงานตามแผนงานทั้ง ๔ แผนงานดังกล่าวข้างต้นประสบความสำเร็จ

     หน่วยพัฒนาสันติกับภารกิจ หมู่บ้านเสริมสร้างสันติสุขในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ จึงเป็นงานที่หนักและเหนื่อยของเจ้าหน้าที่ที่ลงไปปฏิบัติงาน เพื่อความสำเร็จในประการต่างๆ เช่น ลดและทำลายอิทธิพลของขบวนการก่อความไม่สงบในหมู่บ้าน, ติดตามกดดันแกนนำ แนวร่วมของขบวนการ ยุติพฤติกรรมที่สนับสนุนและเกี่ยวข้องกับขบวนการ, คุ้มครองความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนในหมู่บ้าน, เสริมสร้างความเข้มแข็งของผู้ใหญ่บ้าน กำนัน และชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน และพัฒนาขีดความสามารถของชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน ให้ปฏิบัติหน้าที่คุ้มครองความปลอดภัยในหมู่บ้านแทนทหารและตำรวจ, เสริมสร้างความเข้าและความสัมพันธ์อันดีกับประชาชนในหมู่บ้าน, ให้ความช่วยเหลือ บรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนในหมู่บ้าน อีกท้ง ส่งเสริมการแก้ปัญหายาเสพติด สนับสนุนงานยุติธรรมชุมชน ส่งเสริมการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปปฏิบัติในหมู่บ้านให้เกิดผลเป็นรูปธรรม

     การปฏิบัติงานทั้งหลายเหล่านี้ก็เพื่อให้ความช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ให้มีความเป็นอยู่รวมถึงคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในทุกๆ ด้าน เช่น การศึกษา เศรษฐกิจ สังคม รวมทั้งปราบปรามและยุติการก่อเหตุของขบวนการก่อความไม่สงบที่ทำให้ประชาชนในพื้นที่ต้องอยู่ท่ามกลางความวิตกกังวล แต่ทั้งนี้ก็ต้องได้รับความร่วมมือจากประชาชนในพื้นที่เป็นสำคัญ ความเข้มแข็งของชุมชนประกอบกับการช่วยเหลือจากภาครัฐด้วยความจริงใจ พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้จะกลับเข้าสู่ความสงบสุขเหมือนดังเช่นในอดีตที่ผ่านมาอย่างแน่นอน

                                    

อารีย์ ศรีวิเชียร เรียบเรียง

ศปชส.กอ.รมน.ภาค ๔ สน. โทรศัพท์ , โทรสาร ๐-๗๓๒๖-๒๖๘๙
http://www.southpeace.go.th E-mail : pr_southpeach@hotmail.com
ตู้ ปณ. ๑๓๑ อ.เมือง จ.ยะลา ๙๕๐๐๐